Lubelskie Stowarzyszenie Alliance Française
Lubelskie Stowarzyszenie Alliance Française
 
vendredi le 24 mars 2023  
Start arrow Lekcje 2008/2009 arrow Lekcje radiowe 2008/2009 arrow Lekcja 27 - faux amis
Dziaalno
Start
O nas
Kursy
Egzaminy
Biblioteka
Imprezy kulturalne

Lekcje radiowe
Lekcje 2010/2011
Lekcje 2009/2010
Lekcje 2008/2009

fotogalerie


Alliance Française
Lubelskie Stowarzyszenie Alliance Française

ul. Cicha 10
20-078 Lublin
POLOGNE
tel/fax:
(81) 532-47-31

www.aflublin.pl



Lekcja 27 - faux amis Imprimer
Francuski w Radiu Lublin
Lektorzy Orodka Alliance Française w Lublinie s autorami lekcji francuskiego emitowanych przez Radio Lublin w kad rod o godz 19.06. Nagrania mona pobiera ze strony Radia Lublin.


LEKCJA 27    

 

 

abat-jour, bureau, citadelle, dentiste, effet, fort, gabarit, habit, icone, kamikaze, laboratoire, morse, naïf, opéra, première, rabbi/rabbin, sabot, trône, ukaze/oukaze, valet, zèbre

Oto krótka lista sów podobnie brzmicych w jzyku francuskim i polskim (dodajmy, e zjawisko to dotyczy równie innych jzyków), jakie funkcjonuj w polszczynie i s zrozumiae nawet dla tych, którzy nie znaj jzyka Moliera. Nazywamy je transparentnymi, poniewa s atwo rozpoznawalne. Jednak zdajc si na to podobiestwo gównie fonetyczne, moemy atwo wpa w puapk, jak zastawiaj na nas tzw. faux amis, czyli faszywi przyjaciele. S to sowa kojarzce si z czym, co istnieje w naszym jzyku, ale których sens zosta na tyle zmieniony, e wpadamy wanie w puapk znaczeniow. Dzisiaj i za tydzie proponujemy Pastwu blisze przyjrzenie si temu zjawisku z zaznaczeniem, e podane przykady posu jedynie do jego zilustrowania, nie wyczerpujc bynajmniej caoci tej problematyki.

Zacznijmy od dotyczcej nas wszystkich sfery materialnej:

rente – sowo to chyba od razu kojarzy si z nasz rent, czyli niskim zazwyczaj wiadczeniem pieninym przysugujcym najczciej osobom z kopotami zdrowotnymi; tymczasem w jzyku francuskim oznacza ono przyzwoity, a nawet bardzo wysoki dochód wynikajcy z procentów od posiadanych nieruchomoci lub papierów wartociowych. Dodajmy, e w polszczynie istnieje sowo rentier, które dokadnie odpowiada teje definicji, cho mój Sownik jzyka polskiego z 1981wyranie zaznacza, e dotyczy to krajów kapitalistycznych!

pension – tu znowu niespodzianka, poniewa sowo to nie znaczy pensja, co sugeruje zwaszcza pisownia, lecz w poczeniu z innymi sowami róne wiadczenia pienine nie wynikajce ze stosunku pracy, np. pension de retraite – ni mniej ni wicej tylko nasza emerytura, czy pension d'invalidité czyli renta inwalidzka.

récompense – kolejne sowo powodujce niezy galimatias, albowiem nie oznacza ono rekompensaty w naszym rozumieniu, tzn. wyrównania pewnej krzywdy czy straty, lecz nagrod za przysug lub zasugi. Takie znaczenie byo niegdy w jzyku francuskim, ale dzi nie jest ju uywane. Dla Francuzów polska rekompensata, to compensation.

aliment – tu te czeka nas niespodzianka, gdy chyba kady pomyli od razu o alimentach. Tymczasem w jzyku francuskim aliment to wszystko, co nadaje si do jedzenia! Po nitce do kbka pewnie doszlibymy do zwizku midzy jedzeniem i obowizkiem alimentacyjnym... Dla cisoci dodajmy, e polskie alimenty to wspomniana ju pension alimentaire.

monnaie – tutaj zalecamy ostrono jedynie ograniczon; sowo tego czsto odbieramy jako odpowiednik naszej monety, czyli pienidza metalowego, tymczasem we francuskim znaczenie to najczciej wyraamy zwrotem pièce de monnaie. Natomiast monnaie oznacza np. walut danego kraju, czyli o dolarach powiemy monnaie étrangère.
 
Wybory do europarlamentu mamy ju za sob, odnotujmy zatem sowo

fréquence – nie oznacza ono bynajmniej frekwencji, jak podajemy np. w odniesieniu do liczby osób, które wziy udzia w wyborach, lecz wielokrotne wystpowanie pewnych zjawisk. Frekwencja wyborcza to participation, a procentowo wyraamy tzw. taux de participation.

vote – w starszej polszczynie sowo wotum oznaczao – podobnie jak w jzyku francuskim – decyzj, gos osoby gosujcej, jednak dzisiaj to znaczenie zachowao si jedynie w wyraeniach, np. wotum nieufnoci. To ostatnie to we francuskim motion de censure.

diète – o tym ju mówilimy kilka tygodni temu, wic tylko w kontekcie eurowyborczym przypomnijmy, e jest to okrelenie parlamentu w niektórych krajach europejskich, m.in. w Polsce.

(se) résigner – ostatnie ju sowo na dzi. Czemu w towarzystwie „wyborczym”? Dlatego, e nasza frekwencja wyborcza potwierdza, i bardzo wielu naszych rodaków zrezygnowao z udziau w wyborach do parlamentu europejskiego. Tymczasem francuski czasownik zwrotny se résigner znaczy pogodzi si z czym przykrym. Std ju wprawdzie niedaleko do polskiego uczucia rezygnacji lub zrzeczenia si czego (to ostatnie istnieje w czasowniku francuskim, ale wycznie w jzyku literackim, np. résigner sa charge, czyli zrzec si swojej funkcji). Nasz czasownik rezygnowa tumaczymy na francusku jako renoncer à. A wracajc do wyborów, mona by je skomentowa nastpujcymi przykadami: Les habitants des campagnes ont renoncé à aller voter et les politiciens ne peuvent pas se résigner à cet état de choses. Czyli po polsku: Mieszkacy wsi zrezygnowali z (odmówili) udziau w wyborach, a politycy nie mog si pogodzi z tym stanem rzeczy. I tak upieklimy dwie pieczenie na jednym ogniu: wyjanilimy rónic midzy polskim i francuskim „faux ami”, a jednoczenie wyrazilimy opini nt. eurowyborów.

Za tydzie zapraszamy Pastwa na dalszy cig tych rozwaa.


 Site créé le 22 avril 1997
9 invités en ligne
Visiteurs: 5163093
capitale européenne de la culture - ville candidate

page rank, pagerank, link popularity, fake pagerank, monitoring stron